تبليغاتX
زیستن برای بازگفتن - تحلیل شتابزده از وقایع اخیر

زیستن برای بازگفتن

۱- قیام خرداد و تیر ماه مردم ایران بر ضد تقلب انتخاباتی   را می توان به واقع یکی از بزرگ ترین قیام ها و مقاومت ها در قرن معاصر و حتی در چند دهه ی اخیر در ایران دانست.   در واقع مقاومت مردم ایران در  مقابل این تقلب حتی در تاریخ ایران نیز  بی نظیر بوده است.  در این میان برخلاف نظرات بسیاری که قبل از این قیام جوانان و نسل  کنونی ساکن در ایران را عده ای بی خیال و  بی تفاوت به مسائل سیاسی و اجتماعی می دانستند. این قیام نشان داد که این گونه نیست نسل حاضر حتی از گذشتگان اش هم انقلابی تر و معترض تر است.

۲- تا امروز تحلیل های زیادی در مورد علل بروز این این قیام شده است. بحث اصلی که  مطرح بود،  این است که شکاف اصلی که موجب بروز این قیام و اعتراضات گسترده مردم شده است کدام است؟ عده ای شکاف بین دولت و ملت را  دلیل اصلی می دانند و عده ای که اندکی عمیق تر و جامعه شناسانه تر به داستان نگاه می کنند شکاف سنت و مدرنیته را در این میان   مطرح می کنند. البته حضور گسترده زنان و جوانان در این قیام  خود تایید کننده این مسئله است. اما در این بین چیزی که کمتر مورد توجه قرار گرفته شکاف اصلی است که موجب بروز این قیام شده یعنی شکاف بین کارـ سرمایه و شکاف طبقاتی است.

۳- قطعا برای بروز هر تحول اجتماعی آن هم تحولاتی از جنس قیام خرداد و تیر سال ۸۸  مردم ایران  عوامل گوناگونی می تواند دخیل باشد و نباید تک بعدی به داستان نگاه کرد قطعا هم شکاف بین جناح های حاکمیت اسلامی، هم شکاف دولت و ملت و هم شکاف بین سنت و مدرنیته در این جنبش دخیل بوده و تاثیرات خود را گذاشته است اما شکاف اصلی و در نهایت تعیین کننده شکاف بین کار و سرمایه  است. بر این مدعای خود دو دلیل عمده ذکر می کنم:

الف)  با یک نگاه ساده و گذرا به  شرکت کنندگان در اعتراضات اخیر می توانیم  تعداد زیادی جوان بی کار و یا جوانانی که مزد بگیر هستند یا دانشجویانی که در آینده به خیل عظیم مزدبگیران و  بی کاران می پیوندند را مشاهده کرد. در کنار آن با وجود آن که اکثر راهپیمایی ها در خیابان های مرکزی و شمالی تهران بوده است اما اکثر شرکت کنندگان ساکنان جنوب و غرب و شرق تهران که مناطق فقیر نشینی فراوانی دارند، هستند. همچنین در درگیری های شنبه و یکشنبه  که    توسط نیرو های سرکوب گر وارد فاز خشونت آمیز شد  اکثرا در مناطق نواب و آزادی و آذری و شمشیری و... و مناطق فقیر نشین تهران روی داد. این ها همه شان از آن دارد که نیروی اصلی و تعیین کننده در این تظاهرات ها نیروی جوانان  طبقه کارگر است.

ب)  چرایی  چسبیدن دو دستی قدرت سیاسی از طرف طبقه حاکمه و  درگیری که بین جناح های مختلف جمهوری اسلامی بر سر این موضوع پیش آمد را تنها باید در بحران جدی که سرمایه داری جهانی و به تبع آن و به شکل تشدید شده اش سرمایه داری ایران با آن درگیر است باید جست. همچنین باید در نظر داشت که  این جنبش یک امر طولانی مدت است و کودکانه است که خیال کنیم در چند هفته آینده  مسئله تمام می شود. در نتیجه بحران اقتصادی و تشدید تضاد کار و سرمایه  در آینده  می تواند تعیین کنننده تحولات اساسی در ایران باشد.  یا حاکمیت این شکاف را پر می کند و وضع اقتصادی مردم را سر و سامان می دهد و یا کلیت بساط اش جمع می شود.

۴- با وجود این که بدنه ی اصلی این جنبش را طبقه کارگر  تشکیل می دهد اما این گروه نه به مثابه ی یک طبقه که تنها به مثابه ی یک توده بی شکل که رهبری اش را دیگر طبقات اجتماعی بر عهده دارد وارد صحنه شده است.  البته طبیعی است که در این شرایط اجتماعی  و سیاسی نمی توان انتظار دیگری هم داشت و البته تاکتیک درست این است که آرام آرام سعی کرد با متشکل کردن طبقه کارگر و حضور کارگران صنعتی و خدماتی به اشکال گوناگون در اعتراضات هم چون سازماندهی اعتصابات گسترده در بخش های صنعتی و خدماتی در شهر های بزرگ طبقه کارگر نیز وارد میدان شود.

از طرف دیگر باید خواست های صنفی  و اقتصادی را در کنار خواست های سیاسی مطرح کرد. معلمان، پرستاران، کارگران، مهندسان، پزشکان، زنان خانه دار، دانشجویان و... در کنار این که به  کودتای انتصاباتی حکومت اعتراض می کنند در کنار این که خواهان فضای باز سیاسی می شوند در کنار این که به خشونت و کشتار ها اعتراض می کنند باید به خواست های صنفی و اقتصادی خویش نیز توجه کنندو به دنبال تامین آن باشند.

۵- در آخر  باید به این نکته اذعان کنم که سرعت تحولات آن چنان سریع و شدیدی است که  این تحلیل های من شاید در چند روز دیگر رنگ ببازند اما جوهره  و هسته ی اصلی این تحلی  که مبتنی بر علم مبارزه طبقاتی است در واقعیت هر روز خود را شفاف تر نشان می دهد. خیابان ها نیز عرصه بروز این واقعیت است. در این میان اما   باید برای تحلیل این وقایع  وقت و انرژی فراوانی گذاشت که  بتوان راه کار درستی برای رسیدن به آرمان های آزادی خواهانه  مردم ایران جست. امید است در این راه همه با هم همراه باشیم.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم تیر 1388ساعت 11:51  توسط فواد شمس  |